This website is under construction!









Δημήτριος Τριχόπουλος (1938-2014)

Έφυγε την 1η Δεκεμβρίου σε ηλικία 76 ετών, ο Καθηγητής Δημήτριος Τριχόπουλος,όπως το επιθυμούσε, σε πλήρη νοητική διαύγειαμέχρι το πολύ πρόσφατο οξύ καρδιακό επεισόδιο.

Γίγαντας της σύγχρονης Δημόσιας Υγείας στον τόπο μας και παγκοσμίου διαμετρήματος ερευνητής σε θέματα επιδημιολογίας καρκίνου, ο Καθηγητής Τριχόπουλος υπηρέτησε για μισό αιώνα με πάθος και συνέπεια και παράλληλα τις αρχές και κοινωνικές αξίες της ισότητας των πολιτών σε θέματα υγείας και παιδείας.

Γεννήθηκε στο Βόλο στις 9 Δεκεμβρίου 1938. Σπούδασε στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών από όπου απέκτησε το 1971 και τη διδακτορική του διατριβή με θέμα την άκαιρη θνησιμότητα στην Ελλάδα. Μετεκπαιδεύτηκε στα Πανεπιστήμια του Λονδίνου, του Χάρβαρντ και της Οξφόρδης. Εξελέγη σε νεαρή ηλικία Καθηγητής στην Ιατρική Σχολή Αθηνών και Διευθυντής του Εργαστηρίου Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής (1972), από όπου αφυπηρέτησε το 2005. Διετέλεσε Καθηγητής (1989-) και Διευθυντής του Τμήματος Επιδημιολογίας στη Σχολή Δημόσιας Υγείας του Χάρβαρντ (1989-1996) και Διευθυντής του Κέντρου για την Πρόληψη Καρκίνου στην ίδια Σχολή (1993-1997), ήταν Πρόσεδρος Καθηγητής Ιατρικής Επιδημιολογίας στο Ινστιτούτο Karolinska της Σουηδίας από το 1998 και μέλος της Ακαδημίας Αθηνών από το 1997. Η καθολική αναγνώριση του έργου του σε όλες τις ηπείρους και οι διακρίσεις που τον συνόδευαν στην ακαδημαϊκή του σταδιοδρομία μαρτυρούν την πολυσχιδή προσφορά του στην επιστήμη και το κοινωνικό σύνολο.

Η πρωτοτυπία στην έρευνα και η αφοσίωση στη μετάδοση της γνώσης στους νεότερους επιστήμονες και στο γενικό κοινό,με αριστοτεχνικό εκλαϊκευτικό τρόπο, υπήρξαν κυρίαρχα στοιχεία της προσωπικότητας του. Από το υψηλής ποιότητας ερευνητικό του έργο, παγκόσμιες “πρωτιές” αποτελούνοι δημοσιεύσεις για το ρόλο του παθητικού καπνίσματος στην ανάπτυξη καρκίνου του πνεύμονα (σε μη καπνιστές), καθώς και του καπνίσματος και της ηπατίτιδας Β στην αιτιολογία του ηπατοκυτταρικού καρκίνου. Ανέδειξε τον προστατευτικό ρόλο της Μεσογειακής διατροφής στην πρόληψη του καρκίνου και διατύπωσε για πρώτη φορά την υπόθεση της ενδομήτριας έναρξης της καρκινογένεσης του μαστού. Αξιοποιούσε κάθε δυνατότητα διερεύνησης των επιπτώσεων φυσικών ή ανθρωπογενών καταστροφών στην υγεία και η εργασία του για την αύξηση του κινδύνου καρδιαγγειακής θνησιμότητας εξ αιτίας του ψυχικού στρες που προκάλεσε ο μεγάλος σεισμός της Αθήνας συμπεριλαμβάνεται στον κατάλογο των 27 άρθρων που το περιοδικό TheLancet συστήνει (1997) ότι πρέπει να έχει διαβάσει ο κάθε λειτουργός υγείας. Μετά το πυρηνικό ατύχημα στο Chernobyl δημοσιεύθηκαν δυο άλλες πρωτοποριακές εργασίες. Η μια για τα 2 500 αγέννητα θύματα μετά το Chernobylστην Ελλάδα εξ αιτίας της αύξησης των προκλητών εκτρώσεων και η δεύτερη για τον αυξημένο κίνδυνο λευχαιμογένεσης σε έμβρυα που κυοφορήθηκαν την περίοδο του υψηλού ραδιενεργού ατμοσφαιρικού φορτίου στη χώρα μας (Nature, 1996).

«Πέρα από τη βαθειά προσωπική φιλία, με σχεδόν καθημερινή επαφή για δεκαετίες, αναρίθμητες συναντήσεις και συνδημοσίευση132 άρθρων, η συμβολή του Δημήτρη στο Τμήμα Ιατρικής Επιδημιολογίας και Βιοστατιστικής στην Ουπσάλα και στη συνέχεια στο Καρολίνσκα υπήρξε ουσιαστική. Πήρε την πρωτοβουλία να συνεργαστούμε στις αρχές του 1990, του απονεμήθηκε ο τίτλος του επίτιμου διδάκτορα του Πανεπιστημίου της Ουπσάλα, ήταν για σειρά ετών Πρόσεδρος Καθηγητής και δελέασε ολόκληρες γενιές με το μοναδικό τρόπο διδασκαλίας του. Το πρότυπο της ακαδημαϊκότητας υπήρξε το κύριο και αναλλοίωτο χαρακτηριστικό του Δημήτρη. Αξεπέραστος θα παραμείνει ο συνδυασμός της διανοητικής του λάμψης, της βαθειάς μεθοδολογικής ευστοχίας, του ανοιχτού μυαλού, της πρωτότυπης σκέψης και της άπληστης επιστημονικής περιέργειας, σημειώνει ο φίλος του Καθηγητής Επιδημιολογίας στα Πανεπιστήμια Κarolinska και Harvard, HansOlovAdami.

Οι χιλιάδες φοιτητών και συνεργατών του ανά τον κόσμο που έχουν γαλουχηθεί στις επιστημονικές αρχές και το πνεύμα του, θα τον θυμούνται, συνεχίζοντας με αφοσίωση το επιστημονικό έργο του και αποτελούν την κοινωνική παρακαταθήκη του Καθηγητή Δημήτριου Τριχόπουλου.

Δεκέμβριος 2014